Geri Dön

Ekinezya Nedir? Ne İşe Yarar?

Ekinezya, yaprakları ve kökleri tıbbi alanda sıkça kullanılan bir bitkidir. Ekinezyanın 9 farklı çeşidi olmasına rağmen en çok ‘‘ekinezya purpurea’’ ve ‘‘ekinezya angustifolia’’ formlarından yararlanılır (1). Ekinezya çoğunlukla soğuk algınlığının önlenmesinde, bağışıklığın arttırılmasında ve tekrarlayan enfeksiyonlarda kullanılabilir. Saşe, efervesan tablet, kapsül, krem, pastil, çay gibi formlarda bulunur ve gıda takviyeleri arasında önemli bir yer alabilir. Yazının devamını takip ederek ‘‘ekinezya faydaları’’ ve ‘‘ekinezya kullanım alanları’’ hakkında daha fazla bilgiye sahip olabilirsiniz.

Ekinezya Nedir? Ne İşe Yarar?

Ekinezya Nedir?

Ekinezya bitkisinin faydaları geçmişten günümüze bilindiği için geniş bir kullanım alanı olan şifalı bir bitkidir. Papatya ailesine ait bir çiçek grubunun adıdır. Avrupa ve Amerikada birçok üründe kullanılan ekinezya, ülkemizde de çeşitli formlarda ve sağlık alanında geniş bir yelpazede yer alabilir. Araştırmalar, ekinezyada bulunan polisakkaritler ve glikoproteinler olmak üzere iki kimyasalın vücudun bağışıklık sistemini güçlendirebileceğini belirtir (1). Ekinezyanın enfeksiyonlarla savaşan beyaz kan hücrelerinin sayısını arttırdığı ve böylece savunma sistemini güçlendirebileceği bilinmektedir. Ekinezya çok eski dönemlerden beri başta bağışıklık sistemini kuvvetlendirmesi olmak üzere diş ağrılarında, boğaz enfeksiyonlarında, yara ve yanık tedavisinde, kabakulak-kızamık gibi bulaşıcı hastalıklarda ve daha pek çok alanda yaygın kullanım ağına sahiptir. Ekinezya ayrıca fiziksel ve zihinsel yorgunluğa iyi gelebilir ve günlük stres etkilerinin de ortadan kaldırılmasına yardımcı olabilir. Piyasada birçok farklı formda bulunan ekinezya çoğunlukla bağışıklık güçlendirici takviyelerin şase ve efervesan formunda bulunabilir ve eczanelerde reçetesiz olarak satılabilir. 

Ekinezya Bitkisi Nerede Yetişir?

Ekinezya bitkisi, koni çiçeği olarak da bilinen bir bitkidir ve Kuzey Amerika'da ormanlarda ve tarlalarda yaygın olarak yetiştirilen mor bir çiçektir. Özellikle Amerikada, 400 yılı aşkın bir süredir şifalı bir bitki olarak kullanılır (1). Ekinezyanın doğal yetişme alanı orman açıkları ve çayırlardır. Çokça güneş alan ve killi topraklarda daha fazla ekinezya yetiştirilebilir. Ekinezya nemli ve rutebetli ortamları sevmediği için bu tarz bölgelerde verimli olarak yetişmeyebilir. En yaygın yetiştirme yöntemi fide ile tarlalara ekimidir. Ekinezya bitkisi; tohumların doğrudan tarlaya ekilmesi, fidelerin viyollerde (bir tür saksı) yetiştirilerek tarlaya ekilmesi ve kök parçalarından vejetatif (tohum çoğaltma tekniği) üretim yöntemleri olmak üzere 3 farklı şekilde yetiştirilebilir (2). Ekinezya tohumları erken sonbahar dönemlerinde (ağustosun son haftası) ve erken ilkbahar dönemlerinde (mart ayının 2. yarısı) ekilebilir.

Ekinezya Ne İşe Yarar?

Ekinezyanın son yıllarda bilinirliğinin artmasıyla ‘‘ekinezya neye iyi gelir?’’ sorusu da sıkça akıllara gelebilir. Ekinezya başta soğuk algınlığı ve grip olmak üzere birçok viral-antiviral (virüs kaynaklı olan-virüs kaynaklı olmayan) hastalıkların önlenmesi ya da hızlı iyileşmesi için kullanılabilir. Bunlarla birlikte; ağrı, iltihaplanma, migren ve diğer sağlık sorunlarının giderilmesinde de kullanılabilir (3). Genel olarak ekinezya bitkisi faydaları ise şöyledir:

  • Vücudu oksidatif strese karşı yardımcı olabilir.
  • Kaygı duygularını hızla azaltabilir.
  • Yüksek kan şekeri düzeyini düzeltmeye yardımcı olabilir.
  • Antienflamatuar etkisi sayesinde vücuttaki iltihaplı hastalıkları iyileştirebilir.
  • Cilt üzerindeki olumlu etkileri sayesinde cilt nemini sağlamada, kırışıklığı azaltmada ve akne tedavisinde kullanılabilir.
  • Kanser hücrelerini büyümesini baskılayabilir ve bu hücresinin tamamen yok olmasını sağlayabilir (3).
  • Grip semptomlarını azaltabilir ve hastalığın hızı geçmesini sağlayabilir.
  • Vajinal mantar enfeksiyonlarını önlemeye yardımcı olabilir.
  • Tekrarlayan herpes virüs (uçuk) enfeksiyonun önlenmesine yarabilir (4)

Ekinezya Nasıl Kullanılır?

Ekinezya kullanımı, yapılan araştırmalar doğrultusunda elde edilen bulguların değişken olmasından kaynaklı resmi bir dozajının olmadığını gösterir. Ancak ekinezya içeren ürünlerde ve gıda takviyelerinin ambalajlarında günlük alınması gereken doz belirtilebilir. Bununla birlikte ekinezyanın kısa süreli kullanıma uygun olduğu ve ekinezya içerikli ürünlerin yalnızca doktor ya da eczacınızın önerisiyle kullanılması gerekebilir. Genel olarak dozajlar, kullanılacak forma göre ayarlanabilir (3). Örneğin, ekinezyalı suda çözünebilen gıda takviyeleri günde 1-2 saşe önerilirken, ekinezyalı pastiller ise günde 3-4 defaya kadar kullanılabilir. 

Ekinezya Çiçeğinin Yan Etkileri Var mıdır?

Ekinezya çiçeği, uygun doz ve sürede kullanılırsa herhangi bir yan etkisi olmayabilir. Ancak Ekinezya gibi bitkisel ürünler doğal olsalar da, her zaman güvenli oldukları anlamına gelmez. Bitkisel bir takviyenin güvenliği, kimyasal yapısı, vücutta nasıl çalıştığı, nasıl hazırlandığı ve ne kadar kullanıldığı gibi birçok şeye bağlıdır (5). Ekinezyanın uzun süreli ve aşırı doz kullanılmasına bağlı olarak görülebilecek yan etkilerinden bazıları ise şunlardır:

  • Mide bulantısı
  • Mide ağrısı
  • İshal
  • Kusma
  • Uyuşukluk, kızarıklık gibi bazı alerjik reaksiyonlar (5